WORICA – Ένταξη και ενδυνάμωση των γυναικών μέσα από την τέχνη του κολάζ
Το WORICA είναι ένα ευρωπαϊκό έργο εκπαίδευσης ενηλίκων για γυναίκες 30–64 ετών που θέλουν να ενισχύσουν τις γνώσεις, την αυτοπεποίθηση και τις ευκαιρίες τους στην εργασία και στην καθημερινή ζωή. Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες που αντιμετωπίζουν πρόσθετα εμπόδια: γυναίκες με μεταναστευτικό υπόβαθρο, γυναίκες με λιγότερες εκπαιδευτικές ευκαιρίες, γυναίκες με επισφαλή εργασία ή οικονομική ανασφάλεια, και γυναίκες των οποίων η πρόσβαση στη μάθηση, στις υπηρεσίες ή στη συμμετοχή επηρεάζεται από τη γλώσσα, τις ευθύνες φροντίδας, τις διακρίσεις ή την κοινωνική απομόνωση.
Σε Σουηδία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Αυστρία και Ελλάδα, το WORICA δημιουργεί χώρους μάθησης με επίκεντρο τις γυναίκες, όπου η ισότητα των φύλων συνδέεται με πρακτικές πληροφορίες, δημιουργική έκφραση και αλληλοϋποστήριξη. Η τέχνη του κολάζ χρησιμοποιείται ως εργαλείο κοινωνικού μετασχηματισμού: εικόνες, χρώματα, λέξεις, υλικά και ψηφιακά εργαλεία βοηθούν τις γυναίκες να εξερευνήσουν ιδέες, να μοιραστούν εμπειρίες και να αναπτύξουν νέες δεξιότητες, ακόμη και όταν η ομιλία ή η γραφή είναι δύσκολη.
Δεν χρειάζεται να είσαι καλλιτέχνις ούτε να αφηγηθείς μια προσωπική ιστορία που προτιμάς να κρατήσεις ιδιωτική. Το WORICA βασίζεται στη συμμετοχή, την επιλογή και τον σεβασμό. Μπορείς να μάθεις για τα δικαιώματα, να δουλέψεις με άλλες γυναίκες, να δημιουργήσεις μόνη ή μαζί με άλλες και να αποφασίσεις τι θέλεις να εκφράσεις και τι θέλεις να μοιραστείς.
Η ισότητα των φύλων είναι θεμελιώδες δικαίωμα σε όλη την Ευρώπη, αλλά η ισότητα στον νόμο δεν σημαίνει πάντα ισότητα στην καθημερινή ζωή. Η έρευνα του WORICA σε έξι χώρες δείχνει ισχυρά νομικά πλαίσια για την ίση μεταχείριση, την απασχόληση, τις αμοιβές, την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, την προστασία από τη βία και τη μη διάκριση, αλλά και επίμονες διαφορές στην εφαρμογή, στην πρόσβαση σε υπηρεσίες και στις εμπειρίες των γυναικών που αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια ταυτόχρονα.
Οι γυναίκες που έχουν ήδη συμμετάσχει στις μαθησιακές συναντήσεις του WORICA έφεραν αυτά τα ζητήματα στην πραγματική ζωή. Μίλησαν για άνισες ευθύνες φροντίδας, απασχόληση και αμοιβές, γλωσσικά εμπόδια, πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και υπηρεσίες, στερεότυπα, διακρίσεις, ψυχολογική και οικονομική βία, μετανάστευση, οικογενειακές ευθύνες και τη δυσκολία να γνωρίζουν πού να ζητήσουν βοήθεια. Μίλησαν επίσης για φιλία, πολιτισμική γνώση, επαγγελματικές δεξιότητες, αλληλεγγύη, δημιουργικότητα, νέα ξεκινήματα και τη σημασία των χώρων όπου οι γυναίκες νιώθουν ότι ακούγονται.
Το WORICA μετατρέπει αυτή τη γνώση σε πρακτικούς πόρους. Το έργο αναπτύσσει ένα Ευρωπαϊκό Εγχειρίδιο για την Ισότητα των Φύλων με απλές εξηγήσεις, εθνικές πληροφορίες, γλωσσάρι και πρακτική καθοδήγηση· ένα Πρόγραμμα Μάθησης που χρησιμοποιεί την τέχνη του κολάζ και ψηφιακά εργαλεία για την ανάπτυξη τεχνικών και κοινωνικών δεξιοτήτων· και τα Women Empowerment Shows, όπου το δημιουργικό έργο του προγράμματος μοιράζεται με τις τοπικές κοινότητες.
Στο WORICA η ισότητα δεν αντιμετωπίζεται ως αφηρημένη ιδέα. Ισότητα σημαίνει ίσα δικαιώματα, ίσες ευκαιρίες και ίσος σεβασμός. Ένταξη σημαίνει να μπορείς να συμμετέχεις, να συνεισφέρεις και να ανήκεις, με σεβασμό στις ανάγκες σου. Ενδυνάμωση σημαίνει να αποκτάς γνώση, αυτοπεποίθηση, πόρους και επιρροή στη ζωή σου. Αυτές οι ιδέες γίνονται πρακτικές όταν ρωτάμε τι συμβαίνει στη δουλειά, στο σπίτι, στην εκπαίδευση, στην υγεία, στις σχέσεις, στους δημόσιους χώρους και όταν χρειαζόμαστε στήριξη.
Στην εργασία, η ισότητα περιλαμβάνει δίκαιη αμοιβή, ασφαλείς συνθήκες, ίση μεταχείριση, πρόσβαση σε κατάρτιση και εξέλιξη, δικαιώματα μητρότητας και γονικής άδειας, και προστασία από παρενόχληση ή κακοποίηση. Στο σπίτι και στην οικογενειακή ζωή, αφορά επίσης τις ευθύνες φροντίδας, την απλήρωτη εργασία, τον χρόνο, την οικονομική ανεξαρτησία και την ελευθερία λήψης αποφάσεων. Στην κοινωνία, περιλαμβάνει την ασφάλεια, την πρόσβαση σε υπηρεσίες, την απαλλαγή από διακρίσεις και τη δυνατότητα να έχεις φωνή στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή σου.
Η ενότητα του Εγχειριδίου για την Ισότητα των Φύλων συγκεντρώνει πληροφορίες από τις έξι χώρες-εταίρους και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Θα σε βοηθήσει να κατανοήσεις βασικούς όρους, να αναγνωρίσεις διάφορες μορφές διάκρισης ή άνισης μεταχείρισης και να βρεις πρακτικές πληροφορίες για στήριξη.
Το Πρόγραμμα Μάθησης συνδυάζει την τέχνη του κολάζ, τον οπτικό γραμματισμό, τις ψηφιακές δεξιότητες και τη συμμετοχική μάθηση. Η επικοινωνία, η δημιουργικότητα, η συνεργασία, η επίλυση προβλημάτων, η ηγεσία και η ψηφιακή αυτοπεποίθηση αναπτύσσονται μέσα από τη δημιουργική διαδικασία και όχι ως ξεχωριστά μαθήματα.
Οι ενότητες Ιστορίες και Εκθέσεις θα μοιραστούν δημιουργικά έργα, σκέψεις και μαρτυρίες γυναικών που επιλέγουν να τα δημοσιοποιήσουν. Καμία δεν υποχρεούται να αποκαλύψει τραύματα ή προσωπικές ιστορίες· κάθε γυναίκα αποφασίζει τι μένει ιδιωτικό και τι μπορεί να γίνει μέρος μιας δημόσιας ιστορίας.
Νέα από τη Σουηδία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Αυστρία και την Ελλάδα θα δείχνουν πώς οι εταίροι και οι γυναίκες μετατρέπουν την έρευνα σε μάθηση, δημιουργικό έργο, τοπικές συνδέσεις και μελλοντικές εκθέσεις.
Οι πρώτες τοπικές μαθησιακές συναντήσεις δεν ήταν διαλέξεις. Οι γυναίκες χρησιμοποίησαν ζωγραφική, φωτογλώσσα, κίνηση, χαρτογράφηση, fanzines, κολάζ, παιχνίδια ρόλων, συζήτηση και δημιουργικό αναστοχασμό για να συνδέσουν τις νομικές πληροφορίες με την καθημερινή εμπειρία. Στη Σουηδία, το σχέδιο ενός «ποταμού της ζωής» βοήθησε γυναίκες με διαφορετικά επίπεδα γραμματισμού να μιλήσουν για ασφάλεια, εργασία, μετανάστευση, οικογένεια και αίσθηση του ανήκειν. Στη Γαλλία, η φωτογλώσσα και η συνεργατική συζήτηση βοήθησαν να ξεπεραστούν η ντροπαλότητα και τα γλωσσικά εμπόδια. Στην Ιταλία, τα fanzines και το κολάζ μετέτρεψαν τα νομικά δικαιώματα σε οπτική γλώσσα, σε ένα αγροτικό περιβάλλον όπου οι γυναίκες περιέγραψαν τις συναντήσεις ως έναν σπάνιο χώρο ακρόασης. Στην Ισπανία, οι γυναίκες συνδημιούργησαν ορισμούς δικαιωμάτων και τους μετέτρεψαν σε οπτικό λεξικό κολάζ. Στην Αυστρία, η συζήτηση με κίνηση και οι πρακτικές πληροφορίες για τα δικαιώματα συνέδεσαν τα νομικά πλαίσια με τα στερεότυπα, τη φροντίδα, την εργασία και τις υπηρεσίες στήριξης. Στην Ελλάδα, τα moodboards, το χρώμα και οι πολιτισμικές αναφορές ανέδειξαν τις γυναίκες ως φορείς γνώσης σε μια διαδικασία συνδημιουργικού σχεδιασμού.
Λόγια γυναικών που συμμετείχαν στις πρώτες μαθησιακές συναντήσεις του WORICA.
Αν και προερχόμαστε από διαφορετικές χώρες, πολλές από τις εμπειρίες μας ως γυναίκες ήταν παρόμοιες. Ένιωσα ότι με καταλαβαίνουν και με στηρίζουν.
— Συμμετέχουσα στη Σουηδία
Βρήκα αυτό το εργαστήριο πολύ ενδιαφέρον γιατί μας επιτρέπει να μιλάμε ανοιχτά για τα δικαιώματά μας. Μπορούμε να ανταλλάξουμε ιδέες, να μάθουμε νέα πράγματα και να κατανοήσουμε καλύτερα τη θέση μας.
— Συμμετέχουσα στη Γαλλία
Είναι ωραίο να νιώθεις ανάμεσα σε φίλες και να νιώθεις ότι δεν είμαστε μόνες.
— Συμμετέχουσα στην Ιταλία
Αυτό που πάντα ελπίζω: η συλλογικότητα και η ενότητα που κάνουν τις γυναίκες δυνατές.
— Συμμετέχουσα στην Ισπανία
Μικρά βίντεο και ιστορίες από τις έξι χώρες, δημοσιευμένα στον λογαριασμό Instagram του WORICA.
Οι έξι εταίροι συναντιούνται στο Umeå της Σουηδίας για την έναρξη του WORICA.
Έξι μικρά βίντεο παρουσιάζουν τους οργανισμούς πίσω από το WORICA και τον ρόλο τους στο έργο.
Οι πρώτες τοπικές μαθησιακές συναντήσεις σε Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία – τι εξερεύνησαν οι γυναίκες και πώς δούλεψαν.
Το WORICA υλοποιείται από έξι οργανισμούς με εμπειρία στην εκπαίδευση ενηλίκων, την ισότητα των φύλων, την κοινωνική ένταξη, τις δημιουργικές τέχνες και το κοινοτικό έργο: Folkuniversitetet (Σουηδία, συντονιστής), Brûlant·e·s (Γαλλία), CEIPES (Ιταλία), Fractals Educación Artística (Ισπανία), ÖJAB (Αυστρία) και SOFFA – The Nest Social Cooperative Enterprise (Ελλάδα). Μέσα από αυτή τη σύμπραξη, το WORICA υλοποιείται σε έξι ευρωπαϊκές χώρες, με κοινούς στόχους και περιθώριο για κάθε εταίρο να ανταποκρίνεται στο τοπικό του πλαίσιο. Η σύγκριση ανάμεσα στις χώρες είναι μέρος της αξίας του έργου: οι γυναίκες βλέπουν ότι τα δικαιώματα, οι υπηρεσίες και οι κοινωνικές πραγματικότητες διαφέρουν, αλλά πολλές προκλήσεις γύρω από την εργασία, τη φροντίδα, την ασφάλεια, τις διακρίσεις, τη μετανάστευση και τη συμμετοχή συνδέονται πέρα από τα σύνορα.
Θέλεις να διαδώσεις το WORICA σε μια εκδήλωση, στον οργανισμό σου ή στις γυναίκες με τις οποίες συνεργάζεσαι; Κατέβασε το φυλλάδιο του έργου στη γλώσσα σου και τύπωσέ το ή μοιράσου το ψηφιακά.
Συμβουλή εκτύπωσης: το φυλλάδιο είναι μεγέθους Α5, δύο όψεων, και περιλαμβάνει κωδικό QR που οδηγεί σε αυτόν τον ιστότοπο. Τύπωσέ το σε μέγεθος 100% – ένα φυλλάδιο ανά φύλλο Α5 ή δύο ανά φύλλο Α4 κομμένο στη μέση. Αν τυπωθούν πολλά σμικρυμένα αντίγραφα στην ίδια σελίδα, ο κωδικός QR γίνεται πολύ μικρός για να σκαναριστεί.
Κατέβασε το φυλλάδιο: Ελληνικά · English · Svenska · Français · Español · Italiano · Deutsch
Παρακολούθησε την εξέλιξη του Εγχειριδίου για την Ισότητα των Φύλων, του Προγράμματος Μάθησης «Τέχνη του κολάζ και ένταξη», των τοπικών μαθησιακών δράσεων και των Women Empowerment Shows. Το ενημερωτικό δελτίο μοιράζεται νέους πόρους, εκδηλώσεις και ιστορίες από τις έξι χώρες-εταίρους σε σαφή και προσιτή γλώσσα. Μπορείς να διαγραφείς ανά πάσα στιγμή μέσω του συνδέσμου που περιλαμβάνεται σε κάθε ενημερωτικό δελτίο.